{"id":7723,"date":"2025-01-27T19:41:59","date_gmt":"2025-01-27T17:41:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ihsda.org\/?p=7723"},"modified":"2025-02-03T11:47:06","modified_gmt":"2025-02-03T09:47:06","slug":"bilgi-notu-turkiyede-insan-haklari-savunucularinin-durumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ihsda.org\/en\/2025\/01\/27\/bilgi-notu-turkiyede-insan-haklari-savunucularinin-durumu\/","title":{"rendered":"Bilgi Notu: T\u00fcrkiye\u2019de \u0130nsan Haklar\u0131 Savunucular\u0131n\u0131n Durumu"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n (\u0130HS) me\u015fru faaliyetleri, yarg\u0131sal ve idari mekanizmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sistematik olarak engellenmektedir. T\u00fcrk Ceza Kanunu ve Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu ve 2911 say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu, \u0130HS\u2019leri cayd\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131lmakta, savunuculuk faaliyetleri kriminalize edilmektedir. \u0130HS\u2019lerle ilgili gerek Anayasa Mahkemesi gerekse de Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n gere\u011fi yerine getirilmemi\u015ftir. Birle\u015fmi\u015f Milletler mekanizmalar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki \u0130HS\u2019lerle ile ilgili a\u00e7\u0131klama, rapor ve tavsiyeleri ile ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6ng\u00fc tavsiyeleri, T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r ve bu durum devam etmektedir. Dernekler Kanunundaki FATF d\u00fczenlemeleri gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler \u0130HS\u2019lerin \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daraltm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>\u0130HS\u2019leri Etkileyen Sistematik Yarg\u0131sal Tacizler<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0130HS\u2019ler hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan soru\u015fturma ve davalar, temel ve me\u015fru savunuculuk faaliyetlerini hedef almaktad\u0131r. Keyfi tutuklamalar, yurtd\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yasaklar\u0131 ve g\u00f6zalt\u0131lar s\u0131k\u00e7a uygulanmaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>\u0130HS\u2019lerin \u00d6rg\u00fctlenme \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne D\u00f6n\u00fck M\u00fcdahaleler<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u201cY\u00fcksek riskli\u201d olarak nitelenen hak savunucusu dernekler gerek\u00e7e olmaks\u0131z\u0131n denetim ad\u0131 verilen y\u0131ld\u0131rma pratiklerine maruz kalmaktad\u0131r. Hak savunucusu dernekler karalama kampanyalar\u0131na e\u015flik eden idari ve yarg\u0131sal tacizlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r. Ter\u00f6rizmin finansman\u0131 iddias\u0131yla derneklerin kapat\u0131lmas\u0131, mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131, LGBT\u0130+ savunuculu\u011fu yapan derneklerin keyfi denetimlerle bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve \u00f6\u011frenci topluluklar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 gibi idari i\u015flemler rutin hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>\u0130HS\u2019lere D\u00f6n\u00fck \u0130dari Tacizler ve Toplanma \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0130dareye verilen geni\u015f yetkiler do\u011frultusunda etkinlik ve toplant\u0131lar sistematik olarak yasaklanmakta, bu yasaklar\u0131 iptal eden Mahkeme kararlar\u0131 Valilik ve Kaymakaml\u0131klar taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmamaktad\u0131r.&nbsp; Cumartesi Anneleri\/\u0130nsanlar\u0131, LGBT\u0130+\u2019lar ve kad\u0131nlar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6steriler polis \u015fiddeti ile engellenmekte, s\u00fcreli ve s\u00fcresiz yasaklar hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 imkans\u0131z hale getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Tavsiyeler<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>&#8211; Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131 derhal uygulanmal\u0131d\u0131r,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Dernekler Kanunu Medeni ve Siyasal Haklar S\u00f6zle\u015fmesi ile Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&nbsp; i\u00e7tihad\u0131na uygun hale getirilmeli, derneklerin denetim s\u00fcre\u00e7leri \u015feffafla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131, keyfi para cezalar\u0131 ve idari yapt\u0131r\u0131mlara son verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130HS\u2019lerin kriminalize edilmesine ve hedef al\u0131nmas\u0131na yasal dayanak olu\u015fturan Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu ve T\u00fcrk Ceza Kanunu h\u00fck\u00fcmleri kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Toplanma hakk\u0131n\u0131n keyfi \u015fekilde yasaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kurallar 2911 say\u0131l\u0131 Kanundan ve \u0130l \u0130daresi Kanunu\u2019ndan kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130HS\u2019lerin g\u00fcvenli ve \u00f6zg\u00fcr bir ortamda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak yasal ve idari tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine tam uyum sa\u011flamal\u0131 ve \u0130HS\u2019lerin me\u015fru faaliyetlerini engelleyen uygulamalara son vermelidir. Bu ba\u011flamda, 3. D\u00f6ng\u00fc Evrensel Periyodik \u0130nceleme tavsiyelerinin gere\u011fi yerine getirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a href=\"https:\/\/ihsda.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IHSDA-UPR-Report-.pdf\">IHSDA UPR Report<\/a><a href=\"https:\/\/ihsda.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IHSDA-UPR-Report-.pdf\" class=\"wp-block-file__button\" download>\u0130ndir<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a href=\"https:\/\/ihsda.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Du\u0308zeltildi-I\u0307HSDA-EPI\u0307-RAPOR.docx\">\u0130HSDA EP\u0130 Raporu<\/a><a href=\"https:\/\/ihsda.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Du\u0308zeltildi-I\u0307HSDA-EPI\u0307-RAPOR.docx\" class=\"wp-block-file__button\" download>\u0130ndir<\/a><\/div>\n\n\n\n<p><sub>*\u0130ngilizce metin \u00fczerinde \u00e7evirisi s\u0131ras\u0131nda edit\u00f6ryal&nbsp;de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/sub><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"card-text\">T\u00fcrkiye\u2019de insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n (\u0130HS) me\u015fru faaliyetleri, yarg\u0131sal ve idari mekanizmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sistematik olarak engellenmektedir. T\u00fcrk Ceza Kanunu ve Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu ve 2911 say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu, \u0130HS\u2019leri cayd\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131lmakta, savunuculuk faaliyetleri kriminalize edilmektedir. \u0130HS\u2019lerle ilgili gerek Anayasa Mahkemesi gerekse de Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n gere\u011fi yerine getirilmemi\u015ftir. Birle\u015fmi\u015f Milletler [&#8230;]<\/p>\n<p class=\"m-0\"><a class=\"btn btn-outline-secondary btn-read-more\" href=\"https:\/\/ihsda.org\/en\/2025\/01\/27\/bilgi-notu-turkiyede-insan-haklari-savunucularinin-durumu\/\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7723"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7723"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7730,"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7723\/revisions\/7730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihsda.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}